Vukovi sa DUNAVA Udice
Pages: 1
Od drveta do čelika -udica- By: PANONSKI MORNAR_1 Date: 31 Januar 2010, 14:28:52
POVIJEST izrade udica



Za prethodnika udice smatra se kopljasta udica ili “zaglavak” - ravan štapic ili kost naoštren na oba kraja koji se vezuje u sredini. Kada riba proguta mamac u kome je “zaglavak” struna se zategne a oštri vrhovi se zabadaju u njeno ždrelo. Ne zna se tacno koliko dugo je ova naprava korišcena ali je vremenom ona zamenjena udicama koje od tada pa do danas imaju karakteristican i prepoznatljiv oblik.



Prve udice javile su se prije oko 40000 godina. Smatra se da su bile od drveta. Grancice sa trnom ili slicnim izraštajem su lako mogle da se oblikuju u karakteristicni obilik udice. U tu svrhu korisceni su glogovi trnovi i sl. Takva udica može da bude oštra gotovo isto koliko i savremene udice. Zbog nedovoljne otpornosti drveta do danas nisu otkriveni ostaci takvih udica ali postoje odredeni crteži iz tog vremena koji ukazuju na njihovo postojanje.



Osnovna ideja koja je vec oformljena pri korišcenju drveta samo je primenjena na nov materijal koji je bio široko dostupan – kost. Ne može se sa sigurnošcu reci kada su ljudi poceli da koriste kosti kao materijal za udice. Pretpostavlja se da su se prve koštane udice javile pre oko 20000 godina. Iako znatno otporniji materijal od drveta i kost je ipak podlozna propadanju, zbog toga nalazi ovakvih udica nisu cesti. Najstarije do sada poznate nadjene su pri iskopavanju paleolitskih grobnica u Cehoslovackoj. Bilo je nalaza koštanih udica i na mnogim drugim lokalitetima: u Palestini (stare 9000 god.), Egiptu, Norveškoj pa i kod nas u Hrvatskoj



Najstarije kod nas otkrivene su koštane udice sa Lepenskog Vira (6-7000 god.) i Vince (5000 god.) na Dunavu. Uz njih su pronadjeni i tegovi za mreže kao i harpuni pravljeni od jelenskih rogova. Zadivljujuce je da su te udice i danas oštre i snažne, gotovo da bi se mogle koristiti za ribolov. Njihova velicina varira od 4 do 15 cm. Izgleda da su kosti iako relativno slab materijal dobro podnjele dugotrajni boravak u zemlji. Postoje neke vrlo interesantne pretpostavke u vezi sa koštanim udicama koje su tamo otkrivene. Naime, ima indicija da su te udice bile specijalno obradivane (kuvanjem u uljima ili na slican nacin) kako bi bile jace i trajnije.





Takodje, izgleda da su korišceni jasno definirani djelovi kostiju od odredenih životinja, kako bi se dobio uvek slican oblik, a vjerovatno je iskustvo govorilo da su ti djelovi najjaci. Zanimljivo je, takoder, da se na nekim od ovde otkrivenih koštanih udica jasno zapaža kontra vrh koji je ocigledno pravljen da bi udica teže ispadala iz usta zakacenih riba.

Prve udice od metala pravljene su od bakra cija upotreba pocinje da se širi prije naše ere oko 6000 godina. Ne dugo posle toga pocela je da se koristi i bronza pa su udice pravljene i od te, nešto jace legure. Bakarne udice koristili su Egipcani kao i stanovnici oblasti izmedu Eufrata i Tigra u vreme prije oko 4000 god. Otkriveni su brojni nalazi takvih udica. Te udice nisu imale kontra vrh i bile su jednostavnog oblika, iako su neke imale okca za vezivanje na strunu. Njihova velicina je bila 2-6 cm.

Bronzane udice su otkrivene na mnogim mestima a u vecem broju na Kritu i u današnjoj Italiji (Pompeji i Herkulanum). Karakteristicno je da te udice imaju kontra vrh, a neke i po dva.

Takodje, u rimsko doba se kao materijal za izradu udica javljaju željezo i celik. Na velikom broju lokacija u našim krajevima, ali i širom Evrope, otkriveni su tragovi topljenja i prerade željezne rude. željezo je korišceno za mnoge alate i oružja a medu njima i za udice. Takve udice su bile jace od bronzanih pa su pravljene i za lov velikih riba. Celik kao još jaci materijal je bio poznat gotovo od pocetka željeznog doba, medutim njegov kvalitet u to vrijeme je bio nepredvidljiv. Sve do relativno skoro, odnosno do otkrivanja posebnih peci za pravljenje celika, njegov kvalitet je bio vrlo neujednacen. Pored toga, u prvo vrijeme celik je bio izuzetno skup i korisito se samo za najkvalitetnije oružje.

Izrada udica prvo je se odvijala u “domacoj radinosti” – svaki ribolovac je pravo svoje udice. U nekim krajevima to je bilo tako sve do nedavno. Ipak, od momenta kada je pocelo da se koristi željezo, vremenom su se izdvojili posebni proizvodaci udica. Zapravo udice su poceli da prave kovaci koji su se i inace specijaliziralii za izradu željeznih predmeta.


Odg: Od drveta do čelika -udica- By: užas1 Date: 01 Februar 2010, 00:37:04
svaka čast Panonac na ovako lepom  istorijskom štivu   :clap2:
Odg: Od drveta do čelika -udica- By: pikeman Date: 06 Februar 2010, 00:04:00
Zanimljivo!  smiley033

Pre 40 000 godina su se pojavile?  :eek:
Odg: Od drveta do čelika -udica- By: OLOVO Date: 07 Februar 2010, 19:19:42
Fish hooks and octopus lure illustration from "Hawai‘i: A Pictorial History" Compiled and Designed by Joseph Feher, Accompanying Text by Edward Joesting, Bernice P. Bishop Museum Special Publication No. 58, Bishop Museum Press, Honolulu, 1969.





Bone fish hooks found in western Europe and dated between 25,000 and 15,000 BCE.
Odg: Od drveta do čelika -udica- By: PANONSKI MORNAR_1 Date: 07 Februar 2010, 21:41:56
Nisam ni sumnjao da ćeš ti da se uključiš u temu i da baciš koju fotku  smiley174
Odg: Od drveta do čelika -udica- By: Hemingway Date: 08 Februar 2010, 10:28:44
Olovo ajd to prevedi na Laponski ...nesto danas neeglenisem taj jezik gore .. :takoje: :cheesy:
Odg: Od drveta do čelika -udica- By: OLOVO Date: 08 Februar 2010, 14:35:41
pa gornje su pravili havajci i u muzeju su u honoluluu...
a donje su od kosti nadjene u zapadnoj evropi i datiraju izmedju 15 - 25 hiljada godina pre nove ere...
Odg: Od drveta do čelika -udica- By: Vale Date: 08 Februar 2010, 14:57:22
Ima i kod nas nesto u Lepenskom viru. Davno sam bio,pa se secam kao kroz maglu.
Odg: Od drveta do čelika -udica- By: OLOVO Date: 13 Februar 2010, 09:45:30
onda su napredovali ,idemo malo dalje....

Metalne udice:
Prve udice od metala pravljene su od bakra, chija upotreba pochinje da se shiri pre oko 6000 godina. Ne dugo posle toga pocela je da se koristi i bronza, pa su udice pravljene i od te, nešto jache legure. Bakarne udice koristili su Egipcani, kao i stanovnici oblasti između Eufrata i Tigra, u vreme pre oko 4000 godina. Otkriveni su brojni nalazi takvih udica. Te udice nisu imale kontra vrh i bile su jednostavnog oblika, iako su neke imale okca za vezivanje na strunu. Njihova veličina je bila 2-6 cm.

Bronzane udice su otkrivene na mnogim mestima, a u većem broju na Kritu i u današnjoj Italiji (Pompeji i Herkulanum). Karakteristično je da te udice imaju kontra vrh, a neke i po dva.

Prvi sporstki ribolovci
U rimsko doba su se odvojili oni koji su na udicu lovili ribu da bi prehranili svoje porodice od onih kojima je to bila zabava (to bi bili prvi “sportski ribolovci”). Naravno da su udicharenjem iz zabave mogli da se bave samo vrlo mochni i bogati ljudi. Među prvim poznatim “sportskim ribolovcima” bili su rimski imperatori Avgust i Trajan.

          Takođe, u rimsko doba se kao materijal za izradu udica javljaju gvozdje i chelik. Na velikom broju lokacija u nashim krajevima, ali i shirom Evrope, otkriveni su tragovi topljenja i prerade gvozdene rude. Gvozdje je koristeno za mnoga orudja i oruzja, a medju njima i za udice. Takve udice su bile jache od bronzanih, pa su pravljene i za lov velikih riba. Chelik kao josh  jachi materijal je bio poznat gotovo od pochetka gvozdenog doba, medjutim njegov kvalitet u to vreme je bio nepredvidljiv. Sve do relativno skoro, odnosno do otkrivanja posebnih peći za pravljenje chelika, njegov kvalitet je bio vrlo neujednachen. Pored toga, u prvo vreme chelik je bio izuzetno skup i koristio se samo za najkvalitetnije oružje.



Izrada udica prvo je se odvijala u “domacoj radinosti” – svaki ribolovac je pravio svoje udice. U nekim krajevima to je bilo tako sve do nedavno (pravljenje udica od igala, eksera ili zice. Ipak, od momenta kada je pochelo da se koristi gvozdje, vremenom su se izdvojili posebni proizvodjachi udica. Zapravo udice su pocheli da prave kovachi koji su se i inache specijalizovali za izradu gvozdenih predmeta. Kod nas josh uvek neki majstori izradjuju udice, posebno one velike “kovanice” za lov somova, a ranije i za lov moruna na Dunavu.


Odg: Od drveta do čelika -udica- By: labuka Date: 15 Januar 2011, 21:19:38
Vidio sam u muzeju udicu staru 2000 godina , iz rimskog grada Narona , sada je to u okolici Metkovića u Dalmaciji . Mislim da je od bronce .
Odg: Od drveta do čelika -udica- By: pikeman Date: 19 Februar 2014, 12:43:53
Tekst prof. dr. Gorana Grubića "Od kopljaste do savremene udice", objavljen u Ribolovačkoj Reviji broj 44, maj 2001.