Gornje Podunavlje je specijalni rezervat prirode koji se nalazi u Vojvodini. Rezervat je ostatak nekadašnjih prostranih plavnih predela Podunavlja. Čine ga nekoliko odvojenih celina: Monoštorski rit, Apatinski rit i područja Štrpca, Kozare i Karapandže. Nalazi se na aluvijalnoj ravni i aluvijalnoj terasi leve obale Dunava, na nadmorskim visinama od 80 do 88 m sa izraženim mikroreljefom, neposredno od granice sa Mađarskom do Bogojeva u dužini od 64 km i površini od 19,648 ha. Geološka građa predstavljena je kvartarnim tvorevinama, koje čine povlatni sloj pliocenskim sedimentima. Zemljišta su aluvijalno rečni nanosi, uglavnom recentni sveži aluvijum, na čijim delovima se svake godine vrši novo taloženje materijala prilikom izlivanja Dunava. Javlja se i močvarno zemljište sa slojem gleja u podlozi, a na višim delovima razvijeni su ritska crnica i černozem sa flekama slanog zemljišta.
Dunav je svojim tokom, zajedno sa rukavcima tzv. Dunavcima i poplavnim vodama dao osnovni pečat Gornjem Podunavlju. Sporo tekući i zavijajući gradi rukavce, meandre, usporene tokove, a razlivajući se ritove, bare i močvare.SRP “Gornje Podunavlje” je značajan centar biodiverziteta. Na bogatstvo biološke raznovrsnosti ukazuje visok stepen diverziteta vegetacijskih tipova, koji je predstavljen sa 156 različitih sintaksonomskih jedinica u okviru 14 klasa, 18 redova, 32 sveze i 51 biljne zajednice, koje izgrađuje preko 1.000 biljnih vrsta. Deo ovog bogatstva se ogleda i u prisustvu 55 vrsta riba, 11 vrsta vodozemaca, 9 vrsta gmizavaca, 230 vrsta ptica i 51 vrste sisara, kao i ogroman broj beskičmenjaka, od kojih se izdvaja fauna leptira sa preko 60 vrsta dnevnih leptira.
Zbog svojih izuzetnih prirodnih vrednosti Gornje Podunavlje je 1989. godine proglašeno za međunarodno značajno stanište ptica (IBA), sastavni je deo potencijalnog Rezervata Biosfere Drava-Mura i nalazi se na spisku potencijalnih vlažnih područja za upis na listu Ramsarske konvencije.
Apatinski Rit
Područje Apatinskog rita predstavlja područje veličine preko 5.000 hektara koji se prostiru duž leve obale Dunava, nastavljajući se na Monoštorski rit, u šumsko-močvarnom pojasu nastalom radom reke Dunav, od Apatina do mosta kod naselja Bogojevo. Zajedno sa Monoštorskim ritom čini celinu Specijalnog rezervata prirode „Gornje Podunavlje“, danas tek dela nekada mnogo veće poplavne doline Dunava. Za razliku od svog „severnog“ suseda, koji je izgradnjom odbrambenog nasipa gotovo u celosti ostao odsečen od Dunava, Apatinski rit. Apatinski rit se svojim većim delom i danas nalazi u poplavnoj zoni, što ga čini jednim od retkih preostalih celovitih područja na kojima vladaju gotovo neizmenjeni hidrološki uslovi koji su i učinili ovo područje tako biološki raznoliko. Izlivajući se i povlačeći svake godine, Dunav nanosi plodni mulj iz koga se iznova rađa više nego bogat živi svet ovog područja. Čitavih 3.500 hektara Apatinskog rita pod direktnim je uticajem vodnog režima druge najveće evropske reke, bivajući periodično, najčešće u proleće, poplavljeno, noseći sa sobom velike količine otopljenog snega sa planina.
Zbog zadržane izvornosti vodnog režima, na ovom području su se zadržala karakteristična ritska obeležja, kao što su poslednji veliki fragmenti prirodnih ritskih šuma, sastavljenih od vrba, topola i hrastova, kao i brojni rukavci, mrtvaje i bare, koji ovaj rit svrstavaju u red najznačajnijih mrestilišta na području čitavog toka Dunava. Nalazeći se upravo naspram Kopačkog rita, odnosno ušća Drave u Dunav, predstavlja jedinstvenu i neraskidivu ekološku celinu značajnu za opstanak mnogih vrsta vezanih za vlažna staništa, ponajviše ptica kao što su crna roda, orao belorepan i brojne čaplje. Osim kao izuzetno važno poplavno područje, Apatinski rit se, najzad, izdvaja i kao područje na kome su se održale neke od najlepših tradicionalnih vrednosti života u Podunavlju, poput brodotesarstva i ribolova. Iako ne u meri u kojoj su se ove delatnosti nekada odvijale, i danas je živa tradicija dunavskih alasa i pravljenja karakterističnih čamaca, tzv. „apatinaca“.
Početna
Pomoć
Pretraga
E mail
Prijavljivanje
Registracija
